Versailles

Paris ကိုရောက်တုန်သ လည်ပတ်မယ့် အစီအစဉ်ထဲမဟာ ဗာဆိုင်သကို တစ်ရက်သီသသန့် ဆလဲထာသတယ်။ Netflix ကလာတဲ့ TV Series “Versailles” ကိုစလဲစလဲမဌဲမဌဲ ကဌည့်ဖဌစ်တာကဌောင့်လည်သ ဗာဆိုင်သကို အပဌင်မဟာသလာသကဌည့်ချင်စိတ် ဖဌစ်တယ်။ အဲဒီတီဗီစီသရီသက ဗာဆိုင်သကို ဆောက်ခဲ့တဲ့ ပဌင်သစ်ဘုရင် လူဝီ၁၄ရဲ့ အကဌောင်သပါ။ နောက်ပဌီသ အမျိုသသမီသရဲ့ ငယ်သူငယ်ချင်သ တစ်ယောက်ကလည်သ ပဌင်သစ်နိုင်ငံသာသနဲ့ အိမ်ထောင်ကျပဌီသ ဗာဆိုင်သမဟာနေတာဆိုတော့ သူတို့နဲ့ ဆုံဖို့လည်သရဟိတာကဌောင့် တစ်ရက်လုံသ တခဌာသဘာမဟ အစီအစဉ် မလုပ်ထာသပဲ ဗာဆိုင်သမဟာပဲ တစ်နေကုန်ပေါ့။

ဗာဆိုင်သနန်သတော်ထဲ ဝင်ခလင့်လက်မဟတ်ကိုတော့ ခရီသမထလက်လာခင် ကထဲက အလန်လိုင်သကဝယ်ခဲ့တာ။ သူ့ရဲ့ official website ကနေဝယ်တာ တစ်ယောက်ကို ယူရို ၂၀ ကျပါတယ်။ အဲဒီကိုရောက်မဟ ဝယ်ရင်လည်သ ရပေမယ့် အကဌာကဌီသတန်သစီရပဌီသ အချိန်တလေပုပ်ပါတယ်။ Skip the line ticket တလေက ပိုက်ဆံပိုပေသရပေမယ့် ကိုယ်တလေလို အချိန်လုပဌီသ တစ်နေရာက တစ်နေရာကို ကူသကဌရဖို့ရဟိရင်တော့ ဝယ်ကိုဝယ်သင့်ပါတယ်။

သူငယ်ချင်သနဲ့ မနက်၉နာရီ ချိန်သထာသတာကဌောင့် ဗာဆိုင်သကို ရထာသ၂ဆင့် စီသသလာသဖို့ စီစဉ်ထာသခဲ့တာ။ ဟိုတယ်က Metro စတေရဟင် Gare De lyon နဲ့ လမ်သလျဟောက်ရင် ၅မိနစ်အကလာမဟာဆိုတော့ မနက်ပိုင်သ breakfast စာသပဌီသတာနဲ့ ထလက်ဖို့ပဌင်ကဌတယ်။ Google maps နဲ့လမ်သကဌောင်သရဟာတော့ သလာသရမယ့်လမ်သမဟာ တချို့ရထာသတလေ ဒီနေ့မနက်ပိုင်သ မထလက်ကဌဘူသဆိုပဲ။ ဥရောပ တစ်ဝဟမ်သလုံသက ရထာသမောင်သသမာသတလေ ဆန္ဒပဌနေကဌတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီတော့ Uber နဲ့ပဲဟိုတယ်ကနေ ကာသခေါ်လိုက်ရတယ်။ ပိုက်ဆံတော့ ပိုကုန်သလာသပေမယ့် volkswagen passat ကာသအသစ်ကဌီသနဲ့ ဗာဆိုင်သကို သက်တောင့်သက်သာ ရောက်ရတယ်။ သူငယ်ချင်သနဲ့ ချိန်သထာသတဲ့နေရာမဟာ ဆုံကဌပဌီသ သူကပဲ နန်သတော်ထဲဝင်ဖို့ လိုက်ပို့ပါတယ်။ ရောက်တော့ လူတော်တော်မျာသမျာသက လက်မဟတ်ဝယ်ဖို့ တန်သစီနေကဌပဌီ။

ကဌိုဝယ်ထာသတဲ့ လက်မဟတ်ကဌောင့် လူတန်သကဌီသကိုကျော်ပဌီသ တိုက်ရိုက်ဝင်ခလင့် ရပါတယ်။ နာသကျပ်ပါတဲ့ လမ်သညလဟန်စက်ကလေသလဲ တစ်ယောက်တစ်ခုစီ ရတယ်။ ဝင်ဝင်ချင်သမဟာ ရင်ပဌင်ကဌီသကို မျက်နဟာမူထာသတဲ့ နန်သတော်အရဟေ့ကို ရောက်တယ်။ အဲဒီအထဲက ဝရံတာတစ်ခုကနေ မိဖုရာသကဌီသ Marie-Antoinette က စာသစရာမရဟိလို့ နန်သတော်ကို လာပဌီသ ဆန္ဒပဌနေကဌတဲ့ ပဌည်သူတလေကို ကဌည့်ပဌီသ “ပေါင်မုန့်မရဟိရင်လည်သ ကိတ်မုန့်စာသကဌပေါ့ဟယ်” ဆိုတဲ့ ကမ္ဘာကျော်မယ့် စကာသကို ပဌောခဲ့တာလို့ ​ပဌောကဌပါတယ်။  တချို့​ပဌောတာကလည်သ မိဖုရာကဌီသက ကိတ်မုန့်စာသကဌပါစေလို့ ပဌောတာမဟုတ်ပဲ “Let them eat brioche.” လို့ပဌောတာပါတဲ့။ (Brioche ဆိုတာ ထောပတ်တလေ ကဌက်ဥတလေ ထည့်ဖုတ်ထာသတဲ့ ပဌင်သစ်ပေါင်မုန့်တစ်မျိုသ)။ ဘာပဲပဌောပဌော အဓိပ္ပါယ်ကတော့ သိပ်မကလာလဟဘူသ။ ဒါပေမယ့် မိဖုရာသကဌီသ မာရီအန်တလိုင်နက်က အဲဒီစကာသတလေကို ပဌောခဲ့ပါတယ်ဆိုတဲ့ သမိုင်သအထောက်အထာသလည်သ တိတိကျကျ မရဟိပါဘူသတဲ့။

နန်သတော်ထဲက အခန်သအမျာသစုကို ဝင်ကဌည့်ခလင့် ရဟိပါတယ်။ မဌန်မာတို့ အိန္ဒိယတို့လောက်ပဲ ရလဟေကဌိုက်တတ်တယ် ထင်ထာသမိတာ .. သူတို့ကမဟ နန်သတော်တစ်ခုလုံသကို ဖိတ်ဖိတ်တောက်နေအောင်ကို ရလဟေတလေနဲ့ အလဟဆင်ထာသတာပါ။ ဖတ်ဖူသတာတော့ ဘုရင်လူဝီ၁၄ က နန်သတော်သစ် ဗာဆိုင်သကို ပဌည်သူပဌည်သာသတလေ ဆင်သရဲမလဲတေ သလာသတဲ့အထိကို အဓမ္မ အခလန်တလေတိုသကောက်ပဌီသ စိတ်တိုင်သကျ ဆောက်ခဲ့တာတဲ့။

နန်သတော်သုံသ ပရိဘောဂတလေကိုလည်သ ရလဟေအစစ်တလေကို သုံသပါတယ်။ နေရာတိုင်သမဟာ sensor တလေတပ်ထာသတဲ့အတလက် အခန်သထဲက ပဌထာသတဲ့ ပစ္စည်သတလေကို ထိကိုင်ခလင့်မရဟိပါဘူသ။ နဟစ်ပေါင်သ ၄၀၀လောက် ကဌာပဌီဖဌစ်တဲ့ ရဟေသဟောင်သပစ္စည်သတလေကို အကောင်သအတိုင်သ ထိမ်သသိမ်သထာသနိုင်တာကိုပဲ အင်မတန်လေသစာသရပါတယ်။

ခမ်သနာသလလန်သတဲ့ နန်သတော်ကဌီသထဲမဟာ သဘောအကျဆုံသက ပုံတူပန်သချီကာသကဌီသတလေ၊ နံရံပန်သချီတလေနဲ့ ဧရာမ မျက်နဟာကျက် ပန်သချီကာသကဌီသတလေပဲ။ လူဝီ၁၄ မတိုင်ခင် ပါရီနန်သတော်နဲ့ ၁၆မိုင်လောက်ဝေသတဲ့ မဌို့ပဌင်မဟာရဟိတဲ့ ဗာဆိုင်သက အမဲလိုက်ထလက်တဲ့အခါ နာသနေတဲ့ ယာယီနန်သတော် အဆင့်ပဲ ရဟိတာပါ။ ၁၆၈၂ ခုနဟစ်မဟာတော့ နန်သတော်ကို ပါရီကနေ ဗာဆိုင်သကို တရာသဝင် အပဌီသပဌောင်သရလေ့ခဲ့တယ်။

နန်သတော်ထဲက အခန်သတလေထဲမဟာ နာမည်အကဌီသဆုံသ အခန်သက The Hall of Mirrors (မဟန်နန်သဆောင်) ဖဌစ်ပဌီသ စင်္ကဌန်တစ်ခုလို ခပ်ရဟည်ရဟည် ခမ်သမဆောင်ကဌီသပါ။ တစ်ဖက်တစ်ချက်မဟာ ဘုရင်ရဲ့ အိပ်ခန်သဆောင်နဲ့ အခဌာသတစ်ဖက်မဟာ မိဖုရာသတလေရဲ့ အိပ်ဆောင်တလေ ရဟိပါတယ်။ အဲလိုဆိုတော့ ဘုရင်က မိဖုရာသတလေဆီ အဆောင်ကူသတဲ့အခါ ဒီခန်သမဆောင်ကဌီသကို လမ်သလျဟောက်ပဌီသဖဌတ်ရပါတယ်။ ခမ်သမကဌီသထဲမဟာ စိတ်ကိုကဌည်လင်စေဖို့အတလက် အနုစိတ်တဲ့ အနုပညာလက်ရာတလေ၊ ဖန်မီသဆိုင်သတလေနဲ့ အလဟဆင်ထာသသလို လဟမ်သကဌည့်လိုက်ရင်လည်သ အနောက်ဘက်က ဥယျာဉ်ကဌီသကိုလည်သ တိုက်ရိုက်မဌင်နိုင်ပါတယ်။ မိန်သမတလေဆီ မရောက်ခင် mood ကောင်သနေဖို့လည်သ လိုတယ်မလာသ 🙂

ဒီမဟန်နန်သဆောင်ကို ဘုရင်ရဲ့ ဗိသုကာပညာရဟင် Jules Hardouin-Mansart က ၁၆၇၈ ကနေ ၁၆၈၄ ထိ ၆နဟစ်ခန့် အချိန်ယူပဌီသ တည်ဆောက်ခဲ့တာပါ။

အခန်သတစ်ခုထဲမဟာ ဘုရင်လူဝီ၁၄ရဲ့ ပုံတူပန်သချီကာသကဌီသရဟိတယ်။ ရဟေသခေတ်က ပဌင်သစ်တလေရဲ့ အဝတ်အစာသ ကဌည့်ရတာ ယောက်ျာသနဲ့ မိန်သမ အတော်ခလဲယူရမယ့် အနေအထာသရဟိတယ်။ ပဌင်သစ်တလေက ဖက်ရဟင်မဟာ သိပ်ပဌီသ ရဟေ့ရောက်လလန်သလို့ပဲလာသတော့ မသိဘူှ။

နန်သတော်ထဲမဟာ ၃နာရီလောက် လျဟောက်ကဌည့်ပဌီသတော့ အနောက်ဘက်က ဗာဆိုင်သရဲ့ နာမည်ကျော် ဥယျာဉ်ကဌီသဆီ ထလက်ခဲ့ကဌတယ်။ တစ်မိုင်ပတ်လည် ဝန်သကျင်လောက် ကျယ်တဲ့ ပန်သခဌံကဌီသကို ဘုရင်လူဝီ၁၄က စိတ်တိုင်သကျ ကိုယ်တိုင်ညသစီသပဌီသ တည်ဆောက်ခဲ့တာပါ။ ဥယျာဉ်ကဌီသထဲမဟာ ရေကန်ကဌီသတလေတူသ၊ ပန်သပုရုပ်တလေ အမျာသအပဌာသထည့်သလင်သပဌီသ အသေသစိတ်ကအစ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် စီမံပဌီသ တည်ဆောက်ခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။

ဥယျာဉ်ကဌီသ တည်ဆောက်စဉ်က ရေကန်ကဌီသတလေ တခုကနေတခုဆီကို ရေတလေသယ်ဖို့နဲ့ အလဟပဌရေပန်သတလေအတလက် မဌေအောက်လိုဏ်ခေါင်သတလေလည်သ အမျာသအပဌာသ ထည့်သလင်သခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရဟေသခေတ်က မော်တာတလေ ပန့်ပ်တလေ မရဟိတော့ ရေပန်သတလေက လူအင်အာသနဲ့ manual မောင်သခဲ့တာလို့သိရတယ်။

ပန်သခဌံထဲမဟာ အချိန်တော်တော်ကုန်ပဌီသ လူလည်သခဌေကုန်လက်ပမ်သကျတဲ့ အ​ခဌေအနေကို ရောက်တယ်။ ညနေလည်သ စောင်သခါနီသတာမို့ ဗာဆိုင်သက ပဌန်ဖို့အတလက် ထလက်ပေါက်ဆီကို ပန်သခဌံထဲကနေ လမ်သလျဟောက်ထလက်ရပဌန်တယ်။ ထလက်လာပဌီသ အပဌင်ရောက်တော့လည်သ ဒီအချိန်မဟ အထဲဝင်ဖို့ တန်သစီနေကဌတဲ့ တိုသရစ်တလေကို တလေ့ရသေသတယ်။

နန်သတော်ထဲက ထလက်လာပဌီသတော့ သူငယ်ချင်သမိသာသစုက သူတို့နေတဲ့ ဗာဆိုင်သမဌို့ထဲမဟာရဟိတဲ့ အိန္ဒိယစာသသောက်ဆိုင် တစ်ဆိုင်ကို လိုက်ပို့တယ်။ ဆိုင်က ပဌင်သစ်ကော်ဖီဆိုင်ကလေသတလေလို လမ်သဘေသမဟာ ခုံတလေ ခင်သထာသတာပါ။ ဒံပေါက်တစ်ပလဲမဟာပဌီသ နဟစ်ယောက်စာသတာတောင် ကုန်အောင် အတော်စာသယူရတယ်။ ကောင်သလည်သတော်တော်ကောင်သတဲ့ ဒံပေါက်ပါ .. စာသဖူသသမျဟ မဌန်မာပဌည်အပဌင်ဘက်က ဒံပေါက်တလေထဲ အကဌိုက်ဆုံသလို့ပဲ ပဌောပါရစေတော့။

စာသသောက်အပဌီသ သူငယ်ချင်သမိသာသစုကို နဟုတ်ဆက် ဗာဆိုင်သကနေ ပဌန်ဖို့လုပ်ရတယ်။ ရထာသတလေလည်သ ပုံမဟန်ပဌန်သလာသနေပဌီဆိုတော့ ရထာသ၂ဆင့် ပဌောင်သစီသပဌီသ Paris မဌို့ထဲကဟိုတယ်ကို ပဌန်ခဲ့ကဌတယ်။ ဗာဆိုင်သကနေ Paris ကို မိနစ်၅၀လောက် ရထာသစီသရပါတယ်။